Σάββατο, 16 Ιανουαρίου 2016

Τὸ θέατρο εἶναι μιὰ ἔπαλξη ἐλευθερίας



«Εἶναι πάρα πολὺ δύσκολο μιὰ κοινωνία νὰ δημιουργήσει μιὰ Ἀντιγόνη - νὰ φτιάξει μιὰ ντιγόνη. Πρέπει νὰ θέλει, μιὰ κοινωνία νὰ ἔχει θέατρο. Πρέπει νὰ πηγαίνει βρέχει – χιονίζει στὸ Ἐθνικὸ Θέατρο. Πρέπει νὰ πηγαίνει μὲ μεγάλο εἰσιτήριο καὶ χωρὶς δρόμο ἀσφαλτοστρωμένο στὴν Ἐπίδαυρο - ὅπως πήγαινε. Πρέπει νὰ πηγαίνει στὴ Δωδώνη μὲ τὸ γάιδαρο καὶ μὲ τὰ πόδια ὅπως γινότανε, γι αὐτὸ γίνανε τὰ Δωδωναῖα. Πρέπει νὰ πηγαίνει στὰ ἀρχαῖα θέατρα ποὺ τὸν τρῶν τὰ φἰδια κι ἀκόμα δὲν τά ‘χουνε φτιάξει. Γι  αὐτὸ κρατάει ἀκόμα ἡ ὑπόθεσις τοῦ θεάτρου. Γιατὶ ὁ ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἕνας λαὸς μὲ μιὰ συνείδηση σὲ διαρκῆ ἐγρήγορση. Ὅπου καὶ νὰ γυρίσει τοῦ μυρίζει ἐξυπνάδα, ὅπου νὰ γυρίσει τοῦ μυρίζει διάλογος, τοῦ μυρίζει ἐλευθερία. Ζεῖ γιὰ τὴ δικαιοσύνη. Δέεται καὶ τοῦ γίνεται αὐτὸ ποὺ ζητᾶ. Ἑπομένως τὸ θέατρο εἶναι μιὰ ἔπαλξη ποὺ μιλάει ἀσταμάτητα γι αὐτὰ τὰ πράγματα, γι αὐτὲς τὶς ἀξίες…»

 Ἄννα Συνοδινοῦ στὴν ἐκπομπὴ «ΕΣΤΙΝ ΟΥΝ» τοῦ Ἠλία Μαλανδρῆ


ὁ τρίποδας καὶ οἱ 7 σοφοί



Στὸ γάμο τοῦ Πέλοπος καὶ τῆς Ἱπποδάμειας, ὁ Ἥφαιστος δώρισε  ἕναν χρυσὸ τρίποδα. Ἀργότερα ὁ τρίποδας πέρασε στὴν κατοχὴ τοῦ Μενελάου, ἀπ’ ὅπου τὸν ἔκλεψε -μαζὶ μὲ τὴν Ἑλένη- ὁ Πάρις. Ἐκείνη,  καταλαβαίνοντας πὼς θὰ προκληθεῖ διαμάχη, τὸν ἔριξε στὴ θάλασσα, καθὼς περνοῦσαν μὲ τὸ πλοῖο τους ἀπ’ τὴν Κῶ.
Πολλὰ χρόνια ἀργότερα, κάποιοι Ἴωνες ἔμποροι, ἀγόρασαν ἐκ τῶν προτέρων, τὴν ψαριὰ ποὺ θὰ ἔβγαζαν ντόπιοι ψαράδες. Ἐκεῖνοι, βρῆκαν στὰ δίχτυα τους τὸν τρίποδα. Ὅμως μόλις εἶδαν τί ψάρεψαν, δὲν θέλησαν νὰ τὸν παραδώσουν. Στὴν διαμάχη ἐμπόρων – ψαράδων, ἀναμείχθηκαν οἱ πόλεις Μίλητος καὶ Κῶς μὲ ἀρκετὰ θύματα. Κάποια στιγμή, γιὰ νὰ βροῦν ποιὰ πλευρὰ ἔχει δίκιο, σκέφτηκαν νὰ ζητήσουν χρησμὸ ἀπὸ τὸ μαντεῖο, καὶ πῆραν τὴν ἀπάντηση:

Παρασκευή, 1 Ιανουαρίου 2016

ΚΑΡΥΑΤΙΔΑ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ



Μικρὰ Προπύλαια Ἐλευσῖνος καὶ Κιστοφόρος Κόρη
[Ἡ ἐσωτερικὴ πλευρὰ τῆς εἰσόδου τῶν μικρῶν προπυλαίων πρὸς τὴν περιοχὴ τοῦ Ἱεροῦ, εἶχε  ἕναν δίστυλο στεγασμένο προθάλαμο, ὁ ὁποῖος ἀντιστοιχοῦσε μὲ τὸ ἐξωτερικὸ πρόθυρο. Σ’αὐτὸν τὸν προθάλαμο ὅμως ἀντὶ γιὰ κίονες ὑπῆρχαν ἐκατέρωθεν παραστάδες στὴν ἄκρη τῶν ὁποίων ἔστεκαν δύο κολοσσιαῖες Καρυάτιδες.Οἱ βάσεις τους ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάρχουν in situ. Τὸ πάνω μέρος τῶν ἀγαλμάτων ἔχει διατηρηθεῖ. Ἕνα ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἀγάλματα, τὸ λιγότερο διατηρημένο, μεταφέρθηκε στὴν Ἀγγλία ἀπὸ τὸν Clarke, ἐνῶ τὸ ἄλλο ἐκτίθεται στὸ Μουσεῖο τῆς Ἐλευσῖνας. Οἱ Καρυάτιδες ἀπὸ Πεντελικὸ μάρμαρο, παριστάνουν κόρες ποὺ μεταφέρουν στὰ κεφάλια τους τὴ μυστηριακὴ Κίστη. Ἡ Κίστη ἔχει κυλινδρικὸ σχῆμα καὶ φέρει σὲ ἐξαιρετικὰ διακοσμημένο ἀνάγλυφο, ἐμβλήματα τῆς λατρείας τῆς Δήμητρας: στάχυα, τὴν παπαρούνα, τὸν κέρνο μὲ κάλυμμα, ποὺ ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὸ σκεῦος τῆς λατρείας, πλαισιωμένα ἀπὸ μικροὺς ρόδακες ποὺ θυμίζουν τὸ ἄνθος τῆς ροδιᾶς, ἕνα περίζωμα ποὺ ἴσως ἀντιπροσωπεύει τὸν Βάκχο, σύμβολο τῶν Μυστηρίων, ἀπὸ φύλλα μυρτιᾶς δεμένα μὲ μάλλινα νήματα (τὰ ὀρθογώνια ποὺ παρεμβάλλονται ἀνάμεσα στὰ φύλλα, ἀποτελοῦν στυλιζαρισμένη ἀπεικόνιση τῶν νημάτων). Ἐκατέρωθεν τοῦ Βάκχου, ὑπάρχει ἀπὸ ἕνα κυμάτιο μὲ ἀστραγάλους, καὶ γύρω ἀπὸ τὴ βάση τῆς Κίστης ἕνα κυμάτιο διακοσμημένο μὲ πλοχμό, ποὺ διακόπτεται στὰ πλευρὰ ἀπὸ φύλλα ἀκάνθου. Τὸ κατεστραμμένο τμῆμα τῆς Κίστης ἴσως νὰ ἦταν καλυμμένο ἀπὸ ἕλικες καὶ φύλλα ἀκάνθου. Οἱ κόρες φοροῦν τὸν ἀχειρίδωτο χιτῶνα διακοσμημένο μὲ ἕνα Γοργόνειο στὸ στῆθος. Ἡ ἀπεικόνιση εἶναι ἀκριβῆς καὶ ἄμεση, καὶ χαρίζει στὶς μορφὲς μιὰ ὀμορφιὰ ἀσυνήθιστη γιὰ τὴν ἑποχή…]

Κίστη: κυλινδρικὸ κιβώτιο ὅπου φυλάσσονταν τὰ ἱερὰ ἀντικείμενα τῆς Ἐλευσίνιας λατρείας
Κέρνος: Τὸ ἱερὸ σκεῦος τῆς Ἐλευσίνιας λατρείας

«ΕΛΕΥΣΙΣ καὶ τὰ Ἐλευσίνια Μυστήρια» Γιῶργος Μυλωνᾶς




Τρίτη, 24 Νοεμβρίου 2015

Ὁ Διομήδης καὶ μιὰ φράση ἀπ' τὸ παρελθόν


Μιὰ  φράση τῆς καθομιλουμένης ποὺ τὴ λέμε προειδοποιητικά:  «θὰ σοῦ τὸ ξηγήσω ἐγὼ τ’ ὄνειρο..».
Γιατὶ ὅμως αὐτὴ ἡ φράση νὰ εἶναι ἠχεῖ ἀπειλητικά; Ἄς σκεφτοῦμε ἀπὸ ποῦ μπορεῖ νὰ προέρχεται…

Δευτέρα, 2 Νοεμβρίου 2015

Ο ΟΙΔΙΠΟΥΣ


Ἐγράφη ἔπειτα ἀπὸ ἀνάγνωσιν περιγραφῆς τῆς ζωγραφιᾶς
«Ὁ Οἰδίπους καὶ ἡ Σφὶγξ» τοῦ Γουστάβου Μορώ.

Ἐπάνω του ἡ Σφὶγξ εἶναι πεσμένη
μὲ δόντια καὶ μὲ νύχια τεντωμένα
καὶ μ’ ὅλην τῆς ζωῆς τὴν ἀγριάδα.
Ὁ Οἰδίπους, ἔπεσε στὴν πρώτη ὁρμή της,
τὸν τρόμαξεν, ἡ πρώτη ἐμφάνισί της —
τέτοια μορφὴ καὶ τέτοιαν ὁμιλία
δὲν εἶχε φαντασθῇ ποτέ ἕως τότε.
Μὰ μ’ ὅλο ποὺ ἀκκουμπᾷ τὰ δυό του πόδια
τὸ τέρας, στοῦ Οἰδίποδος τὸ στῆθος,
συνῆλθε ἐκεῖνος γρήγορα — καὶ διόλου
τώρα δὲν τὴν φοβᾶται πιά, γιατὶ ἔχει
τὴν λύσιν ἕτοιμη καὶ θὰ νικήσῃ.
Κι’ ὅμως δὲν χαίρεται γι’ αὐτὴν τὴν νίκη.
Τὸ βλέμμα του, μελαγχολία γεμάτο
τὴν Σφίγγα δὲν κυττάζει, βλέπει πέρα,
τὸν δρόμο τὸν στενὸ ποὺ πάει στὰς Θήβας,
καὶ ποὺ στὸν Κολωνὸ θ’ ἀποτελειώσῃ.
Καὶ καθαρὰ προαισθάνεται ἡ ψυχή του
ποὺ ἡ Σφὶγξ ἐκεῖ, θὰ τὸν μιλήσῃ πάλι
μὲ δυσκολώτερα καὶ πιὸ μεγάλα
αἰνίγματα, ποὺ ἀπάντησι δἐν ἔχουν.
Κ.Καβάφης ( [15, 1896] Ἀποκηρυγμένα