Τετάρτη, 9 Φεβρουαρίου 2011

Περί προελεύσεως των κακών

                    XII  (απόσπασμα)
κ) Περί προελεύσεως των κακών. Η φύσις του κακού δεν υπάρχει.
1. Αλλά πώς συμβαίνει αφού οι Θεοί είναι αγαθοί και τα πάντα ποιούν, να υπάρχουν κακά στον κόσμο; Ή μήπως πρέπει κατ’ αρχήν να παραδεχτούμε ότι αφού οι Θεοί είναι αγαθοί και τα πάντα ποιούν η φύσις του κακού καθ’ αυτή δεν υπάρχει και ότι η απουσία του καλού το γεννά όπως ακριβώς το σκότος καθ’ εαυτό δεν υπάρχει και μόνον από την  απουσία φωτός γεννιέται;
2.  Εάν πιστέψουμε  στην ύπαρξη του κακού τούτο θα πρέπει να εδρεύει είτε  στους Θεούς ή στους νόες είτε στις ψυχές είτε στα σώματα. Στους Θεούς όμως δεν υπάρχει αφού εξ ορισμού κάθε Θεός είναι αγαθός. Αν πούμε ότι ο νους είναι κακός, θα ομολογήσουμε περί του ανόητου . Αν είναι η ψυχή κακή τότε κινδυνεύουμε να την θεωρήσουμε χειρότερη από το σώμα διότι κάθε σώμα καθ’ αυτό δεν έχει κακία. Εάν δε ακόμη υποθέσουμε ότι το κακό πηγάζει ταυτόχρονα από την ψυχή και το σώμα είναι παράλογο να δεχτούμε ότι λαμβανόμενα τούτα χωριστά στερούνται κακίας συνενωμένα δε να παράγουν την κακία.
3. Εάν πάλι παραδεχτούμε ότι οι δαίμονες είναι κακοί, αφού ελκύουν την δύναμή τους από τους Θεούς αποκλείεται αυτό, ενώ αν θελήσουμε να τους αποδώσουμε άλλη καταγωγή θα περιπέσουμε στην αντίφαση ότι οι Θεοί δεν ποιούν τα πάντα. Εάν δεν ποιούν τα πάντα τούτο θα οφείλεται είτε στο ότι η θέλησή τους είναι ανίσχυρη είτε ότι η ισχύς τους στερείται θελήσεως, υποθέσεις που ούτε η μία ούτε η άλλη αρμόζουν στους Θεούς.
4. Από τις  παραπάνω σκέψεις συνάγεται λοιπόν ότι τίποτε στον κόσμο δεν είναι κακό. Αλλά  ένεκα των πράξεων των ανθρώπων και πάλι όχι όλων των ανθρώπων και όχι πάντοτε, εμφανίζονται τα κακά.
5. Εάν συνεπώς το κακό διαπράττεται από τους ανθρώπους χάριν αυτού του ιδίου του κακού η ανθρώπινη φύση θα ήταν πράγματι  κακή. Όμως ο μοιχεύων παραδέχεται την μοιχεία ως κακό την απορρέουσα όμως ηδονή ως αγαθό. Ο  φονιάς δέχεται τον φόνο ως κακό αλλά το εκ τούτου κέρδος ως καλό. Εκείνος που πράττει κακό εις τον εχθρό του παραδέχεται το κακό που διαπράττει ως κακό αλλά την άμυνα του απέναντι του εχθρού ως καλό και γενικά  όλα τα αμαρτήματα που διαπράττει η ψυχή αποβλέπουσα όχι στο κακό αλλά στο νομιζόμενο καλό συνάγεται ότι ένεκα του καλού γεννιούνται  τα κακά όπως στην απουσία του φωτός γεννάται το σκότος το οποίο φυσικά δεν υπάρχει. Ώστε είναι σφάλμα της ψυχής διότι προς το καλό κατατείνουσα πλανάται ως προς τη φύση του αγαθού διότι η ψυχή δεν είναι πρώτη ουσία.
6. Για να αποφύγουν οι άνθρωποι την πλάνη αλλά αν πλανηθούν  να θεραπεύονται, πολλά αντίδοτα και φάρμακα δημιουργήθηκαν από τους Θεούς.  Αυτά είναι οι τέχνες, οι επιστήμες, οι μελέτες, οι προσευχές, οι θυσίες και οι μυήσεις, οι νόμοι και οι πολιτείες,  οι  κρίσεις και οι τιμωρίες. Όλα αυτά ιδρύθηκαν από τους Θεούς για να προφυλάξουν τις ψυχές από το να σφάλλουν. Και τελικά όταν αυτές βγουν από το σώμα αναλαμβάνουν τον καθαρμό τους οι καθαρτικοί Θεοί και δαίμονες.
Σαλούστιος, Περί Θεών και κόσμου

1 σχόλιο:

  1. νεοπλατωνικό έργο του Δ’ μ.Χ. αιώνα, στην προσπάθεια ανασύνταξης της ελληνικής παράδοσης που αποκαλύπτει και εξηγεί κάποιους από τους μύθους ώστε να ανασκευαστεί η συκοφαντία περί της ανηθικότητας του αρχαίου κόσμου. Βρες και διάβασε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Παρακαλῶ γράφετε μὲ ἑλληνικοὺς χαρακτῆρες