Δευτέρα, 23 Μαΐου 2011

Δη­μή­τρης Μη­τρό­που­λος



(ἀ­πο­σπά­σμα­τα ἀ­πὸ τὴν ἀλ­λη­λο­γρα­φί­α του μὲ τὴν Καί­τη Κα­τσο­γιά­ννη)
16.09.1954  (μι­λά­ει γιὰ Γερ­μα­νοὺς μου­σι­κοὺς). « Καὶ αὐ­τὸς ὁ κύ­κλος τοῦ Μπαι­ρό­ιτ, ὅ­λοι αὐ­τοὶ ποὺ δι­α­σκέ­δα­ζαν μα­ζὶ μὲ τὸν H­i­t­l­er ἐ­δῶ καὶ με­ρι­κὰ χρό­νια καὶ ποὺ δὲν κα­τη­γο­ρή­θη­καν σὰν ἐγ­κλη­μα­τί­ες ἀ­πὸ τὸ δι­ε­θνὲς δι­κα­στή­ριο, θαυ­μά­ζον­ται πάν­τα καὶ θε­ω­ροῦν­ται σὰν Θε­οὶ ἐ­πει­δὴ εἶ­ναι οἱ ἀ­πό­γο­νοι τοῦ με­γά­λου R­i­c­h­a­rd W­a­g­n­er.  Καὶ ὅ­μως πί­σω ἀ­π’ ὅ­λους αὐ­τοὺς τοὺς ὕ­μνους, ὅ­που καὶ ἄν ἔ­δω­σα συ­ναυ­λί­ες, αἰ­σθά­νε­ται κα­νεὶς ἕ­να κρυ­φὸ κε­ρὶ ἀ­κό­μα ἀ­ναμ­μέ­νο καὶ ὅ­τι οἱ ὑ­πο­κλί­σεις μπρὸς στοὺς ξέ­νους εἶ­ναι κά­τι τὸ πα­ρο­δι­κὸ ἐ­πει­δὴ τώ­ρα τοὺς χρει­ά­ζον­ται κα­θό­τι εἶ­ναι οἱ ζη­μι­ω­μέ­νοι ὅ­πως λέ­νε. Καὶ αὐ­τὸ θὰ ἐ­ξα­κο­λου­θή­σει μό­νο ὥ­σπου νὰ ση­κω­θοῦν καὶ πά­λι, ὁ­πό­τε ὅ­λοι οἱ ἔ­ξω ἀ­π’ αὐ­τὴ τὴ χώ­ρα τῆς ἀ­νώ­τε­ρης φυ­λῆς θὰ ἐ­ξυ­βρι­σθοῦν καὶ πά­λι σὰν ξέ­νοι. Καὶ αὐ­τὰ σὲ βαθ­μὸ νὰ κά­νουν τὶς Η­ΠΑ καὶ τὸ λα­ό τους, πα­ρὰ τὴν ἁ­πλο­ϊ­κό­τη­τά τους, τὰ χον­δρά τους σφάλ­μα­τα,  καὶ τοὺς Μακ­καρ­θι­σμούς τους,  νὰ φαί­νον­ται σὰν ἄγ­γε­λοι μὲ­σα σὲ ἕ­να θαυ­μά­σιο πα­ρά­δει­σο!­!»
28.05.1956 (μι­λά­ει γιὰ πο­λε­μι­κὴ ἐ­ναν­τί­ον του μέ­σα ἀ­πὸ δη­μο­σι­εύ­μα­τα).  «Σ’­εὐ­χα­ρι­στῶ ποὺ μὲ πα­ρη­γο­ρεῖς γιὰ τὸ πε­ρί­φη­μο ἄρ­θρο ποὺ διὰ νυ­κτὸς ἔ­κα­νε δι­ά­ση­μο τὸν κ. T­a­u­b­m­an.  Μι­λοῦν πε­ρισ­σό­τε­ρο γι­’­αὐ­τὸ πα­ρὰ γιὰ ὅ­λες τὶς ἐ­κτε­λέ­σεις ποὺ ἔ­χω κά­νει ὡς τώ­ρα σὲ τοῦ­τη τὴν πό­λη.  Ἔ­λα­βα τό­σα συλ­λυ­πη­τή­ρια ἀ­πὸ πλῆ­θος κα­λοὺς φί­λους, ποὺ θὰ ἔ­κα­ναν κα­λύ­τε­ρα νὰ μὴ μοῦ γρά­ψουν δι­ό­λου, νὰ τὸ εἶ­χαν ἁ­πλῶς ἀ­γνο­ή­σει!  Πάν­τως ἀρ­κε­τά, μὲ πί­κρα­νε βα­θιά, ἀλ­λὰ αὐ­τὸ εἶ­ναι μέ­ρος τῆς ζω­ῆς μου, ποὺ πάν­τα δέ­χτη­κα σὰν κά­τι τὸ ἀ­να­πό­φευ­κτο.  Δυ­στυ­χῶς αὐ­τὸ τὸ ἀ­παί­σιο γε­γο­νὸς εἶ­χε ἕ­να πλῆ­θος ἀν­τι­κτύ­πους γιὰ μέ­να , φυ­σι­κὰ με­τα­ξὺ τῶν με­λῶν τοῦ δι­οι­κη­τι­κοῦ συμ­βου­λί­ου καὶ τῆς δι­ευ­θύν­σε­ως, ποὺ πα­νι­κο­βλή­θη­καν πε­ρισ­σό­τε­ρο ἀ­πὸ μέ­να καὶ θὰ μὲ εἶ­χαν ἀν­τι­κα­τα­στή­σει s­u­b­i­to ἄν βρι­σκό­ταν κα­νέ­νας δι­α­θέ­σι­μος μα­έ­στρος. Ἐ­πι­θυ­μοῦν νὰ βροῦν κά­ποι­ον «γιὰ ὅ­λες τὶς δου­λει­ὲς»,  ἐ­πει­δὴ ἔ­ξαφ­να ἐ­λέ­χθη ὅ­τι εἶ­μαι κα­τάλ­λη­λος μό­νο γιὰ ὄ­πε­ρα, καὶ δι­ά­φο­ρα τέ­τοι­α.  Δὲν χρει­ά­ζε­ται νὰ σοῦ σχο­λιά­σω τὴν ἀ­νό­η­τη αὐ­τὴ πα­ρα­τή­ρη­ση., ἀλ­λὰ καὶ ἡ ἀ­νο­η­σί­α εἶ­ναι μέ­ρος τῆς ἀν­θρώ­πι­νης ρά­τσας, καὶ συ­νή­θως ὀ­νο­μά­ζου­με ἀ­νό­η­το ὅ,τι δὲν μᾶς ἀ­ρέ­σει. Ἔ­τσι ἀ­κό­μα καὶ ἡ ἀ­νο­η­σί­α εἶ­ναι ζή­τη­μα γνώ­μης καὶ ποι­κίλ­λει μὲ τοὺς δι­ά­φο­ρους τό­πους καὶ κλί­μα­τα.  Τὸ ἴ­διο καὶ ἡ ἠ­θι­κὴ ὅ­σον ἀ­φο­ρᾶ στὴ συμ­πε­ρι­φο­ρὰ τῶν φύ­λων, γιὰ νὰ μὴ μι­λή­σου­με γιὰ τὴν ἠ­θι­κὴ τοῦ ὀρ­γα­νω­μέ­νου φό­νου. Ἀ­κό­μα καὶ οἱ  θρη­σκεῖ­ες ἐν­θαρ­ρύ­νουν τὶς χῶ­ρες στὶς ὁ­ποῖ­ες ἀ­νή­κουν νὰ προ­σεύ­χον­ται γιὰ τὴν εὐ­ό­δω­σή του, δη­λα­δὴ τὴν ἐ­ξα­φά­νι­ση καὶ τὸ ὁ­λο­καύ­τω­μα μιᾶς ἄλ­λης γει­το­νι­κῆς χώ­ρας».


O ΔHMHTPHΣ MHTPOΠOYΛOΣ (1896-1960), διευθυντής ορχήστρας, πιανίστας, συνθέτης και παιδαγωγός, δεν ανήκει στις περιπτώσεις εκείνων που αγνοήθηκαν στην εποχή τους· αντίθετα, αναγνωρίστηκε ως ένας από τους κορυφαίους αρχιμουσικούς της γενιάς του και τιμήθηκε με ανώτατες διακρίσεις τόσο από την ελληνική Πολιτεία όσο και από τα σημαντικά μουσικά ιδρύματα της Eυρώπης και της Aμερικής, (βλ. πιο κάτω).
H φήμη του δεν οφείλει τίποτε σε διαφημιστικούς μηχανισμούς· γεννήθηκε απ’ την πλατιά αναγνώριση του κοινού, εδραιώθηκε στη συνείδηση της σοβαρής κριτικής αλλά και των πιο δύσκολων κριτών: των μουσικών των μεγαλυτέρων ορχηστρών του κόσμου. Bέβαια, αυτό δεν θα ήταν αρκετό για να ερμηνεύσει κανείς την συνεχιζόμενη –πενήντα χρόνια μετά τον θάνατό του– αύξηση του ενδιαφέροντος των φιλόμουσων για τη ζωή και το έργο του, εάν δεν συνέβαινε, εκείνοι που τον έζησαν να ανακαλύπτουν έκπληκτοι ένα μέγεθος μουσικού πέραν εκείνου που είχαν άλλοτε θαυμάσει ενώ, εκείνοι που τώρα τον γνωρίζουν, να συναντούν μια προσωπικότητα χωρίς το όμοιό της ανάμεσα στους μουσικούς της εποχής μας.
H δυνατότητα μιας συνεχώς διευρυνόμενης ανακάλυψης του μητροπουλικού κόσμου οφείλεται στο γεγονός ότι ο Έλληνας μουσικός προηγείτο της εποχής του, ώστε για τους χθεσινούς λειτούργησε ως Προφήτης, για τους σημερινούς λειτουργεί ως Kήρυκας. Πρόκειται για μια “μοναδικότητα” ―σύνθεση επί μέρους ιδιαιτεροτήτων-επιτευγμάτων τόσο στον τομέα της ερμηνείας-αναδημιουργίας όσο και σ’ εκείνον της σύνθεσης-δημιουργίας, όπως:
* O Mητρόπουλος δεν είχε “φωτογραφική” μνήμη –όπως τόσο συχνά γράφεται– και μόνο χάρις σε σκληρή και μακρόχρονη προσπάθεια (δεν αγνοείται φυσικά η γενετική προδιάθεση) απέκτησε τελικά τόσο μεγάλη ικανότητα απομνημόνευσης όσο κ α ν ε ί ς από τους ομότεχνους της γενιάς του και όλων των προηγούμενων εποχών. Oι επιδόσεις του στον τομέα αυτό παραμένουν ακόμη και σήμερα αξεπέραστες, παρ’ όλο που η Ψυχολογία έχει επινοήσει νέες μεθόδους απομνημόνευσης και άσκησης της μνήμης, στις οποίες καταφεύγουν οι επίδοξοι διευθυντές ορχήστρας
.

1 σχόλιο:

Παρακαλῶ γράφετε μὲ ἑλληνικοὺς χαρακτῆρες